Είναι πολύ δύσκολο να μιλήσει κανείς με βεβαιότητα για το τι συνέβη στη Γη δισεκατομμύρια χρόνια πριν. Δεν μπορούν να υπάρξουν αποδείξεις παρά μόνο υποθέσεις για την Δημιουργία. Και φυσικά, το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί προτίστως είναι «Τι είναι Ζωή;» αυτό το απλό φαινομενικά ερώτημα που οι απαντήσεις του κρύβονται σε πολλά επίπεδα... Οι επιστήμονες μέσα σε κάποιες λέξεις επιχειρούν να δώσουν έναν ορισμό της ζωής, όμως το θέμα περιπλέκεται κάπως όταν πρόκειται για τους ιούς. Οι ιοί, ως υποχρεωτικά ενδοκυτταρικά παράσιτα, φαίνεται να εκπίπτουν από τον «κλασικό» ορισμό της Ζωής που θέλει ζώντα τα όντα εκείνα που κινούνται, αναπνέουν, αναπαράγονται ανεξάρτητα. Κι όμως, αυτοί οι κατά σύμβαση ζωντανοί οργανισμοί, συναντώνται παντού και απαρχής κόσμου. 10³¹ τύποι ιών υπάρχουν σήμερα, με τους περισσότερους να εντοπίζονται στη θάλασσα ενώ «προσβάλλουν» κάθε μορφή ζωής, κάθε τύπο κυττάρου, από κύτταρα αρχέγονων οργανισμών όπως τα βακτήρια έως τα κύτταρα του ανθρώπου. Αυτό το «κακό» που μας επιτίθεται ανά καιρούς έχει συμβάλει στη δημιουργία τα μέγιστα και εξακολουθεί να κατέχει έναν μυστηριώδη τρόπο λειτουργίας. Πόσο αντιφατικό θα μπορούσε να ακουστεί σε κάποιον ότι από ιό προήλθε το πρώτο κύτταρο; Αυτό που σκοτώνει τη Ζωή θα μπορούσε να προηγείται αυτής;
Η φύση των ιών δεν είναι ξεκάθαρη και ο ρόλος τους στη διαρκή Δημιουργία, Σκοτεινός. Όταν ένας ιός έρθει σε επαφή με κάποιο κύτταρο και καταφέρει να διεισδύσει μέσα σ’ αυτό, τότε, με έναν ειδικό τρόπο, εγκαθιστά το γενετικό του υλικό στο γενετικό υλικό του ξενιστή με σκοπό να «εκμεταλλευτεί» την αναπαραγωγική συσκευή του κυττάρου για να πολλαπλασιαστεί. Με το πέρασμα των χρόνων, ιοί που πέρασαν από το ανθρώπινο είδος, αφότου εγκατέστησαν το γενετικό τους υλικό, αδρανοποιήθηκαν, αφήνοντας το αποτύπωμά τους: βάσεις δηλαδή DNA μέσα σ’ αυτό του ξενιστή. Προκάλεσαν με αυτόν τον τρόπο μετάλλαξη, ενέθεσαν πληροφορία που δεν υπήρχε πριν εκεί και αυτό είναι η αρχή της εξέλιξης: η ποικιλομορφία ή αλλιώς πολυτροπότητα. Στον άνθρωπο αυτή τη στιγμή 100.000 κομμάτια ιικού γενετικού υλικού βρίσκονται μέσα στο DNA του, το 8% του συνόλου του. Η μετάβαση από τα προκαρυωτικά κύτταρα—κύτταρα χωρίς οργανωμένο πυρήνα—στα ευκαρυωτικά κύτταρα—κύτταρα με καθορισμένο πυρήνα—σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, πυροδοτήθηκε λόγω της προσβολής της αμοιβάδας από κάποιο είδος γιγάντιου ιού: η αμοιβάδα «έκλεψε» τον τρόπο που ο ιός οργάνωνε το γενετικό του υλικό στο καψίδιο. Η μετάβαση στα πλακουντοφόρα θηλαστικά επίσης συνέβη λόγω της μόλυνσης με κάποιον αρχαίο ιό. Οι αρχαίοι ιοί χρησιμοποιούσαν τη συγκυτίνη για να συγχωνευτούν με την εξωτερική μεμβράνη του κυττάρου-στόχου. Και όπως φαίνεται, η συγκυτίνη στα θηλαστικά επιτελεί περίπου την ίδια λειτουργία: το εξωτερικό στρώμα του πλακούντα αποτελείται από πολλά κύτταρα που έχουν συντηχθεί σε ένα.
Αν κοιτάξουμε πιο σφαιρικά, θα δούμε πως ένα παθητικό, κλειστό σύστημα, όπως το κύτταρο, από μόνο του δεν θα μπορούσε να μεταλλαχθεί παρά μόνο σε ένα στενό εύρος. Δεχόμενο όμως εξωτερική «εισβολή» ωθείται προς μια νέα κατεύθυνση, όποιας μορφής και αν είναι αυτή. Είναι τόσο σημαντική η συνύπαρξη των δύο, που χωρίς κύτταρο δεν θα μπορούσε να υπάρξει ιός αλλά και χωρίς ιό δεν θα μπορούσε να υπάρξει και να εξελιχθεί το κύτταρο. Είναι τόσο σημαντική που δεν μπορεί να υπάρξει μελέτη της Ζωής αν αυτή δεν περιλαμβάνει το πρίσμα των ιών. Θα είναι μισή.
Όλα αυτά μπορεί να φανούν από ακραία σε κάποιον ως και μια απλή πληροφορία σε κάποιον άλλον. Το ζήτημα είναι αν κάτι από όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω του, μπορεί να το βιώσει κανείς και να βρει τις αναλογίες μέσα του. Πώς δηλαδή στο μαύρο της καταστροφής υπάρχει και το άσπρο της Δημιουργίας. Αλλά και πώς μια Ιδέα μπορεί να λειτουργήσει ως Ιός... Που αν τρυπώσει μέσα στον Άνθρωπο τον ωθεί σε μια άλλη θέση. Ίσως και ο Έρωτας είναι ενός άλλου είδους Ιός που αφήνει το αποτύπωμά του μέσα στα κύτταρα και δεν είναι πια τα ίδια. Η Επιστήμη εδώ κάνει ένα βήμα πίσω... Ο Άνθρωπος όμως, έχει μέσα του τη Δυνατότητα να «δει» και με άλλα Μάτια... Και έτσι, ίσως μπορέσει να απαντήσει αλλιώς στο ερώτημα... «Τι είναι Ζωή;»